Elke keer dat je een aandeel of ETF koopt, betaal je iets meer dan de prijs op je scherm. En elke keer dat je verkoopt, ontvang je iets minder. Dat verschil heet de spread. Het staat niet apart op je afschrift, maar je betaalt het bij elke transactie.
Wat is de spread?
Elk aandeel heeft twee prijzen tegelijk: de biedprijs en de laatprijs.
De laatprijs is de laagste prijs waarvoor iemand zijn aandeel wil verkopen. Als jij direct een aandeel wil kopen, betaal je de laatprijs.
De biedprijs is de hoogste prijs die iemand bereid is te betalen voor een aandeel. Als jij direct wil verkopen, verkoop je tegen de biedprijs.
Het verschil tussen die twee is de spread.
| Prijs | Waarde |
|---|---|
| ASML biedprijs | €850,00 |
| ASML laatprijs | €850,40 |
| Spread | €0,40 (0,047%) |
Stel je koopt één aandeel ASML en verkoopt het direct daarna. Dan verlies je €0,40, ook als de koers niet is bewogen. Dat zijn de verborgen kosten van een transactie.
Formule
Spread % = (laatprijs − biedprijs) ÷ laatprijs × 100
Bij ASML: (850,40 − 850,00) ÷ 850,40 × 100 = 0,047%
Voor langetermijnbeleggers is dat verwaarloosbaar. Voor iemand die meerdere keren per dag handelt, telt het snel op.
Hoe werkt een orderboek?
Op Euronext Amsterdam worden prijzen bepaald door vraag en aanbod van gewone beleggers, van jou en mij. Dit heet een ordergedreven markt. Alle biedprijzen en laatprijzen staan zichtbaar in een centraal orderboek. De beurs koppelt kopers en verkopers automatisch op basis van twee regels:
Prijsprioriteit. De beste prijs gaat voor. De laagste verkoopprijs wordt gekoppeld aan de hoogste biedprijs.
Tijdsprioriteit. Als twee orders dezelfde prijs hebben, gaat de order die het eerst is ingediend voor.
Stel de biedprijs van ASML is €850,00 en de laatprijs is €850,40. Jij plaatst een kooporder voor €850,20. Je wordt nu de nieuwe biedprijs.
| Biedprijs | Volume | Laatprijs | Volume |
|---|---|---|---|
| €850,20 (jij) | 1 | €850,40 | 50 |
| €850,00 | 200 | €850,60 | 100 |
| €849,80 | 500 | €850,80 | 200 |
Op Tradegate werkt dit anders. Daar bepaalt niet het orderboek de prijs, maar de market maker. Die transparantie ontbreekt.
Wat zijn biedvolume en laatvolume?
Naast de prijs toont een orderboek ook het biedvolume en het laatvolume. Dit geeft aan hoeveel aandelen er tegen een bepaalde prijs worden gevraagd of aangeboden.
Stel je wilt 100 aandelen Shell kopen voor €35. De laatprijs is €35, maar het laatvolume is 80. Er zijn op dat moment maar 80 aandelen Shell beschikbaar voor €35. De overige 20 krijgen geen uitvoering.
Bij liquide aandelen zoals Shell of ASML is dit zelden een probleem. Bij illiquide aandelen kan dit serieuze gevolgen hebben.
Het gevaar van illiquide aandelen
Stel je koopt 10.000 aandelen van een klein bedrijf voor €1 per aandeel. Later wil je ze verkopen. Je ziet een prijs van €1 en plaatst een verkooporder.
Wat er kan gebeuren: 1.000 aandelen worden verkocht voor €1,00. De rest krijgt geen uitvoering. Je verlaagt de prijs naar €0,95, de hoogste bieder op dat moment. Weer 1.000 aandelen verkocht. Je verlaagt opnieuw naar €0,90.
Dit trappetje daalt steeds verder, omdat er niet genoeg kopers zijn. Uiteindelijk verkoop je je laatste aandelen ver onder je aankoopprijs. Niet omdat het bedrijf slechter is geworden, maar omdat er geen vraag is. Volume is net zo belangrijk als prijs.
Deeluitvoeringen
Je ziet dit soms in je broker-app: een order wordt niet in één keer gevuld, maar in delen. Dit heet een deeluitvoering.
Het gebeurt wanneer er niet genoeg tegengestelde orders zijn om jouw volledige order direct te vullen. Bij liquide aandelen met veel volume is dit zeldzaam. Bij kleinere bedrijven of buiten de reguliere handelsuren komt het vaker voor. Meer over orders die niet of maar deels worden uitgevoerd lees je in waarom je order kan verdwijnen of geannuleerd wordt.
Wat is slippage?
Slippage is het verschil tussen de prijs die je verwacht te betalen en de prijs waarvoor je order daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Stel je wilt VWCE kopen voor €100,40. Tegen de tijd dat jouw order de beurs bereikt, is de prijs al €100,55. Je betaalt €0,15 meer dan je dacht. Dat is slippage.
Het komt vaker voor dan mensen denken. Zeker bij:
- Marktorders op illiquide aandelen
- Grote orders waarbij het volume onvoldoende is
- Handelen buiten de reguliere beurstijden
- Snel bewegende markten rondom nieuws of kwartaalcijfers
Marktorder of limietorder: wat is het verschil?
Een marktorder wordt direct uitgevoerd tegen de best beschikbare prijs op dat moment. Je weet zeker dat je order wordt uitgevoerd. Je weet niet zeker tegen welke prijs.
Een limietorder wordt alleen uitgevoerd als de prijs die jij instelt beschikbaar is. Je weet zeker tegen welke prijs. Je weet niet zeker of je order wordt uitgevoerd.
| Order type | Prijs zeker? | Uitvoering zeker? |
|---|---|---|
| Marktorder | Nee | Ja |
| Limietorder | Ja | Nee |
Voorbeeld: VWCE staat op €100,40. Met een marktorder koop je direct voor €100,40, of hoger als de prijs intussen is gestegen. Met een limietorder op €100,30 koop je alleen als iemand VWCE voor €100,30 of minder aanbiedt. Gebeurt dat niet, dan blijft je order openstaan.
Bij liquide ETF's en aandelen tijdens reguliere beurstijden is een marktorder vaak voldoende. Op Tradegate ontbreekt een transparant orderboek, veel beleggers kiezen daar daarom voor een limietorder.
Hoe werkt Tradegate anders?
Tradegate is een gereguleerde beurs (een regulierter Markt onder MiFID), net als Euronext Amsterdam en Xetra. Het verschil zit in het marktmodel.
Euronext Amsterdam is ordergedreven: de prijzen komen van gewone beleggers. Tradegate werkt met een market maker die continu koersen afgeeft. Die professionele partij stelt doorlopend bied- en laatprijzen en is bereid te kopen en te verkopen. De prijzen die je op Tradegate ziet, komen niet van jou en mij, maar van die ene partij.
Dit heeft een belangrijk gevolg: de biedprijs en laatprijs van hetzelfde aandeel kunnen op Tradegate afwijken van die op Euronext Amsterdam, op precies hetzelfde moment.
| Beurs | Biedprijs | Volume | Laatprijs | Volume | Spread |
|---|---|---|---|---|---|
| Euronext Amsterdam | — | — | — | — | — |
| Tradegate | — | — | — | — | — |
| Xetra | — | — | — | — | — |
Tabel wordt aangevuld met echte data.
Wat market makers doen
Een market maker verdient aan de spread: het verschil tussen zijn koopprijs en zijn verkoopprijs. Tijdens de reguliere uren, wanneer de referentiebeurs zoals Xetra open is, ligt de spread op Tradegate meestal dicht bij die van de referentiebeurs. Zodra de handel dunner wordt, kan de spread oplopen.
Op Tradegate stelt één market maker de koersen voor een aandeel. Er is geen orderstroom van andere beleggers die op datzelfde moment een betere prijs in het orderboek kunnen leggen, zoals op Euronext Amsterdam wel gebeurt.
Bij grotere orders werkt Tradegate met een quote request: je vraagt een koers op voor dat specifieke volume, en de market maker geeft daar een prijs voor af. Die prijs kan afwijken van de koers die je eerder op je scherm zag.
Wanneer moet je opletten bij Tradegate?
Voor beursopening en na sluiting
Tradegate is open van 07:30 tot 22:00. De referentiebeurs sluit eerder: Xetra om 17:30, Euronext Amsterdam 17:40. Buiten die uren worden spreads op Tradegate doorgaans breder. De market maker neemt dan meer risico en rekent dat door. Meer over de openingstijden lees je op de pagina over beursopeningstijden.
Bij grote orders
De BaFin onderzocht in 2022 de uitvoeringskwaliteit van handelsplatforms zoals Tradegate. Bij kleine orders in DAX-aandelen (tot €2.000) en overige aandelen (tot €500) was de uitvoering meestal gunstig of vergelijkbaar met de referentiebeurs. Bij grotere orders en lagere liquiditeit verdween dat voordeel. Hoe groter de order, hoe zwaarder de spreadkosten meewegen.
Let op
De Nederlandse toezichthouder AFM en de Spaanse toezichthouder kwamen in vergelijkbare onderzoeken tot een negatiever oordeel over dit type handelsmodel. Payment for order flow wordt in de EU stapsgewijs verboden via MiFIR-herziening (Verordening (EU) 2024/791), met een overgangsperiode die in 2026 afloopt. De koppeling van de DEGIRO kernselectie aan Tradegate staat hier los van; payment for order flow is in Nederland niet toegestaan.
Bij dunne handel
Hoe minder volume, hoe meer ruimte de market maker heeft om zijn spread op te rekken. Je ziet een aantrekkelijke prijs, terwijl de spread breder is dan hij lijkt.
Als je later wil overstappen
ETF's gekocht op Tradegate kun je bij de meeste brokers niet overzetten naar een andere broker. Je moet dan verkopen, geld overmaken en opnieuw kopen. Dat kost transactiekosten en mogelijk belasting.
DEGIRO en Tradegate
Vanaf oktober 2025 is de DEGIRO kernselectie gekoppeld aan Tradegate. Wil je ETF's uit die selectie kopen voor €1 transactiekosten, dan handel je via Tradegate.
Dat is goedkoop op papier. De spreadkosten tellen echter ook mee. Bij kleine maandelijkse inleg is het verschil verwaarloosbaar. Bij grotere bedragen loont het om de prijzen te vergelijken. Welke ETF's onder de kernselectie vallen, lees je op onze ETF-categoriepagina's, bijvoorbeeld voor de S&P 500 ETF.
Praktische tips
- 1
Handelen tijdens de hoofdsessie
Voor handelen op Tradegate zijn de spreads het smalst tussen 09:00 en 17:30, wanneer de referentiebeurs open is.
- 2
Limietorder op Tradegate
Een limietorder legt je prijs vast en beschermt tegen onverwacht slechte uitvoering. Bij een marktorder ligt die prijs bij de market maker.
- 3
Vergelijk met de referentiebeurs
Open je broker-app en kijk wat hetzelfde aandeel of dezelfde ETF kost op Euronext Amsterdam of Xetra. Als Tradegate duidelijk duurder is, is dat zichtbaar voordat je de order plaatst.
- 4
Grote bedragen
Boven de €2.000 in één transactie weegt de spread zwaarder mee. Het loont dan om de totale kosten inclusief spread te vergelijken.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Bronnen
Klaar om te beginnen met beleggen?
Vergelijk brokers en vind de ETF die bij jou past.